CHP lideri Deniz Baykal dünkü konuşmasında, CHP’yi eleştiren aydınlara yüklendi. Baykal’a göre, “tatlı su aydınları, liberaller, numaralı cumhuriyetçiler, eskiden solcu olmuş aydınlar” AKP’yi desteklemekle şeriata çanak tutuyorlarmış...
Galiba CHP’yi eleştiren solculara daha çok içerliyor olmalı ki, bunların “bir zamanlar solculuk yapmış” olduğunu söyledi, şimdi solcu değillermiş gibi.
Peki, Murat Belge, Hasan Bülent Kahraman solcu değil de Onur Öymen mi solcu!
Neyse... Amacım CHP’yi eleştiren aydınlar hakkında Baykal’ın yaptığı nitelemeleri irdelemek değil. Üzerinde durmak istediğim konu, bir zamanlar “aydınların partisi” olan CHP’nin, artık aydınlar kesiminde de tartışmalı duruma düşmesidir! Bunun iki sebebi var. Biri Türkiye’de artık Kemalizm aydınlar arasında egemen ‘tek fikir’ değildir, aydınlar yelpazesi çeşitleniyor.
İkincisi, CHP değişik kesimlere açılması gerekirken içe kapanıyor!

Aydınların partisi?
Mevcut liderler içinde entelektüel ve akademik birikimi en yüksek olan şahıs Baykal’dır; “Siyasal Katılma” adlı doçentlik tezinin sahibidir. Liderlerin ve devlet adamlarının kitap yazmış entelektüeller olması elbette şart değildir. Karizma, halkla duygudaşlık kurabilme, yöneticilik, ekonomiye yatkınlık gibi vasıflar son derece önemlidir.
İlginç olan şudur: Üniversite mezunlarından en çok oy olan CHP’nin ‘akademisyen’ lideri Baykal, liberal ve bir kısım sol aydınları küçümsüyor, hatta küçük düşürüyor.
Halbuki, CHP yönetiminin 2007 seçim sonuçlarını değerlendiren raporunda, AKP’nin niye başarılı, CHP’nin niye başarısız olduğu anlatılırken, sebepler arasında, “İkinci Cumhuriyetçilerin... ve tarikatların halkın beynini yıkadığı” iddia edilmişti!
Hayır, İkinci Cumhuriyetçiler de, tarikatlar da asla bu derecede etkili değildir. Temeldeki sebep, CHP’nin çeşitli toplum ve aydın kesimlerine açılamayışıdır.
KONDA’ya göre, 1999 seçimlerinde, laiklik kutuplaşması yokken, üniversite mezunu seçmenler arasında DSP ve CHP’nin toplam oyları yüzde 45’ti; DSP’nin oyu yüzde 30, CHP’nin oyu yüzde 15!
DSP’nin adeta yok sayılabileceği 2007 seçimlerinde üniversite mezunu seçmenlerden CHP’nin aldığı oy yüzde 42’de kalmıştır! Laiklik kaygısıyla kerhen CHP’ye verilmiş oylar dahil!
CHP böyle giderse zamanla okumuşlar arasındaki oyları daha da azalacaktır!

Sosyal demokrat?
CHP, sosyal demokrasinin önceliklerini bırakıp klasik ‘genlerine’ yapıştıkça hem aydınların geniş yelpazesinde hem de halkın çeşitli kesimlerinde taban kaybediyor!
Modernleşme demek şehirleşme, eğitim, mesleklerin çoğalması, piyasanın gelişmesi, dışa açılma, özgürlük taleplerinin artması ve nihayet toplumsal kesimlerin ve aydınların çeşitlenmesi demektir. Böyle çeşitlenmiş toplumlar ve aydınlar dar kalıplara sığamaz!
Dünya tarihinde de toplumsal çeşitlenme geliştikçe solda devrimci akımlar yerine sosyal demokrasi, sağda reaksiyoner akımlar yerine muhafazakâr-liberal sentezi partiler gelişmiştir. İstikrarlı demokrasiler bu iki kanada dayanmaktadır.
Bizde ise CHP, gerçek bir sosyal demokrat parti haline dönüşerek geniş kesimlere açılması gerekirken ‘kale’sine çekilip kapanıyor!
Bu tablo, sadece CHP’nin değil, demokrasimizin bir sorunudur.